Het RIZIV geeft individuele feedback aan alle huisartsen

Alle actieve huisartsen krijgen van het RIZIV opnieuw individuele zicht op hun voorschrijfgedrag en de kwaliteit van zorg aan hun patiënten te verbeteren.
Onder de loep: griepvaccinatie, antibiotica en medische beeldvorming.

Kwaliteit van de zorg in de huisartsgeneeskunde

Deze feedback is gebaseerd op de kwaliteitsindicatoren die gekozen en gevalideerd zijn in samenspraak met huisartsenvertegenwoordigers van Domus Medica en de Société scientifique de médecine générale. De behandelde onderwerpen behoren tot de prioriteiten van de NRKP (Nationale Raad voor Kwaliteitspromotie).

Voor de eerste maal is deze feedback gericht aan de huisartspraktijk (solo- of groepspraktijk). Per brief ontvangt elke betrokken huisarts een samenvattende analyse van de resultaten. Via de e-healthbox wordt op 07/02/2019 de volledige analyse ter beschikking gesteld met eveneens de huidig geldende evidence-based aanbevelingen betreffende de besproken thema’s.

De feedback bevat gegevens over:

  • het voorschrijven van bepaalde geneesmiddelen,
  • klinische biologie,
  • medische beeldvorming
  • pre-operatieve onderzoeken.

De resultaten van de eigen praktijk worden vergeleken met deze van een referentiegroep. Het feedbackdocument is samengesteld als een positief werkinstrument, met als doel een aanzet te geven tot zelfreflectie en procesverbetering binnen de eigen praktijk. Zo kunnen we samen verder evolueren tot een eerstelijnsgeneeskunde die nog meer gericht is op evidence‐based inzichten en het leveren van kwalitatief hoogstaande eerstelijnszorg.

De kwaliteit van zorg voor infecties stimuleren

Omdat de winter in de huisartspraktijk de infectieperiode bij uitstek is, is ze ook bij uitstek de periode om te reflecteren over kwaliteit van zorg voor infecties. Uit de feedbackgegevens blijkt immers dat minder dan een op tien huisartspraktijken in 2016 minstens 75% van hun patiënten van 65 jaar en ouder gevaccineerd heeft tegen griep. De Wereldgezondheidsorganisatie streeft dit doel na omdat deze patiënten een hoger risico lopen op complicaties.

Verder kreeg dat jaar in de helft van de praktijken meer dan één op drie patiënten minstens één voorschrift voor een antibioticum. Tenslotte ging het bij meer dan de helft van al die voorschriften niet om de eerste keuze, maar om breedspectrumantibiotica. Nochtans genezen de meeste infecties in de eerste lijn spontaan en als toch een antibioticum nodig is, wordt bij voorkeur een antibioticum met een zo smal mogelijk spectrum gekozen, bv. amoxicilline voor luchtweginfecties en nitrofurantoïne voor niet-verwikkelde urineweginfecties bij vrouwen en kinderen.
Om huisartsen te helpen om veilig minder antibiotica voor te schrijven, verwijst de feedback naar de gelijknamige online training op het RIZIV e-learningplatform: www.e-learninghealth.be. Deze individuele feedback kan de huisartsstimuleren  om hiermee aan de slag te gaan en de kwaliteit van zorg voor infecties te verbeteren.

Het voorschrijven van medische beeldvorming beperken tot het strikt noodzakelijke

De laatste campagne “medische beelden zijn geen vakantiekiekjes” dateert van 2016. Deze campagnes informeerden burgers over correct gebruik van medische beeldvorming in het algemeen en legden sterk de nadruk op gevoelige groepen zoals zwangere vrouwen en kinderen. Uit evaluatie van de algemene campagnes bleek dat ze een groot bereik hadden en burgers aangaven dat zij door de campagnes beter geïnformeerd waren en geneigd waren om sneller vragen te stellen aan hun arts. Dit uitte zich onder andere in een daling van het aantal CT-onderzoeken bij kinderen en jongeren onder de 20 jaar.
Uit cijfers van het RIZIV blijkt dat de consumptie van CT-scans in ons land echter globaal blijft toenemen. Doelmatig gebruik van medische beeldvorming is essentieel. BELMIP  bepleit een aanpak waarin een onderscheid gemaakt wordt tussen gejustifieerde onderzoeken (die essentieel zijn voor een goede gezondheidszorg en waarbij de voordelen zwaarder doorwegen dan het stralingsrisico) en niet-gejustifieerde onderzoeken (die onnodig patiënten blootstellen aan ioniserende straling en wegen op het gezondheidszorgbudget). Uit onderzoek blijkt dat nog steeds veel onderzoeken onvoldoende gerechtvaardigd zijn.

CT-scans van de lage rug

Het RIZIV identificeerde samen met BELMIP (Het Belgian Medical Imaging Platform) enkele domeinen waar verbetering mogelijk is.
Een domein waar nog sterk moet worden op ingezet zijn CT-scans van de lage rug. CT-scans van de lage rug worden nog te vaak voorgeschreven terwijl dit niet aangewezen is of een MRI-scan de voorkeur geniet. Mensen met rugpijn willen natuurlijk in de eerste plaats geholpen worden. Bij veel patiënten leeft echter het idee dat indien geen onderzoek wordt voorgeschreven, hun klacht niet ernstig wordt genomen. Dit leidt tot onnodige onderzoeken die niet bijdragen aan de verdere opvolging en het herstel van de patiënt. Uit een Belgische studie uit 2015 blijkt dat maar liefst 71% van de CT-onderzoeken van de lage rug niet gerechtvaardigd zijn. Dit draagt bij aan een onnodige stralingsbelasting voor de bevolking in ons land door diagnostische toepassingen en weegt op het gezondheidszorgbudget.

Met de individuele feedback wil het RIZIV huisartsen zicht geven op hun voorschrijfgedrag om hen zo te stimuleren om het voorschrijven van medische beeldvorming te beperken tot het strikt noodzakelijke en zo onnodige (stralenbelastende) onderzoeken te vermijden. Want medische beeldvorming is belangrijk, maar het is in ieders belang dat we er zuinig en zorgzaam mee omgaan.

Bijlage:

Contacten