print

Terug Naar Werk-barometer over zelfstandigen: categorisering in de 4e, 7e en 11e maand en bij verlenging van invaliditeit

De Terug Naar Werk-barometer verzamelt een reeks kerncijfers die essentieel zijn voor het monitoren van de arbeidsongeschiktheid en het Terug Naar Werk-beleid.

In dit onderdeel gaan we dieper in op de categorisering die plaatsvindt in de 4e, 7e en 11e maand van de arbeidsongeschiktheid. Het gaat om de inschatting van het arbeidspotentieel van mensen in arbeidsongeschiktheid. Een categorisering geeft een inzicht in de mogelijkheden van personen om het werk te hervatten, al dan niet met de nodige ondersteuning. Bijgevolg helpt een categorisering bij het bepalen van de behoeften en mogelijkheden voor re-integratie van de betrokken personen

Op deze pagina:

Categorisering in de 4e maand

In de loop van de 4e maand arbeidsongeschiktheid gebeurt een eerste inschatting van het arbeidspotentieel van de persoon door de adviserend arts of een medewerker van het multidisciplinaire team, onder andere op basis van een ingevulde vragenlijst en het medisch dossier. In de volgende situaties geldt er een uitzondering waarbij er geen inschatting van het arbeidspotentieel gemaakt moet worden en de persoon dus niet in een categorie geplaatst wordt:

  • de preventieadviseur-arbeidsarts is verzocht geweest om een re-integratietraject op te starten en dit traject is nog lopende
  • de persoon verricht een toegelaten activiteit
  • op vraag van de persoon is al een Terug Naar Werk-traject opgestart en dit traject is nog lopende
  • de arbeidsongeschiktheid is aangevat in de 6 maanden voor de maand die volgt op die waarin de gerechtigde de wettelijke pensioenleeftijd bereikt of na de maand waarin de gerechtigde de wettelijke pensioenleeftijd heeft bereikt.

Op grond van die inschatting wordt de persoon in één van onderstaande categorieën geplaatst.

Tabel 10 Categorisering in de loop van de 4e maand voor het stelsel van zelfstandigen

Categorie 1

Er kan redelijkerwijze worden aangenomen dat de zelfstandige ten laatste tegen het einde van de 6e maand van arbeidsongeschiktheid spontaan de taken zal hervatten die verband hielden met de beroepsbezigheid die hij vóór de aanvang van de arbeidsongeschiktheid uitoefende.

Categorie 2

Een werkhervatting lijkt om medische redenen niet tot de mogelijkheden te behoren.

Categorie 3

Een werkhervatting is voorlopig niet aan de orde omdat de prioriteit dient uit te gaan naar de medische diagnose of de medische behandeling.

Categorie 4

Een hervatting van de taken die verband hielden met de beroepsbezigheid als zelfstandige gerechtigde die hij vóór de aanvang van de arbeidsongeschiktheid uitoefende of van elke andere beroepsactiviteit lijkt mogelijk te zijn na één of meerdere aanpassings- en/of begeleidingsacties.

Een categorisering geeft dus een inzicht in de mogelijkheden van personen om het werk te hervatten, al dan niet met de nodige ondersteuning. Bijgevolg helpt dit bij het bepalen van de behoeften en mogelijkheden voor re-integratie van de betrokken personen. Figuur 25 toont het aantal uitgevoerde eerste categoriseringen voor het einde van de 4e maand arbeidsongeschiktheid. De cijfers worden opgesplitst naar de maand waarin de categorisering heeft plaatsgevonden.

Tabel 11 splitst bovenstaande cijfers op naar de 4 verschillende categorieën. Uit deze cijfers blijkt dat het grootste aantal personen in categorie 3 wordt geplaatst. Bovendien toont deze tabel ook aan dat het aantal personen dat in categorie 4 is ondergebracht, tussen 2023 en 2024 aanzienlijk is gestegen. De cijfers voor 2025 zijn nog niet definitief en kunnen nog veranderen. 

Tabel 11 Verdeling van de eerste categoriseringen die hebben plaatsgevonden voor het einde van de 4e maand arbeidsongeschiktheid.

Categorisering in de 7e en 11e maand en bij verlenging van invaliditeit

Sinds 1 januari 2024 wordt, net zoals tijdens de 4e maand arbeidsongeschiktheid, in de loop van de 7e maand van de arbeidsongeschiktheid met het oog op de evaluatie van de staat van arbeidsongeschiktheid een fysiek contact tussen de adviserend arts of de medewerker van het multidisciplinaire team en de gerechtigde georganiseerd in de volgende situaties (op basis van het resultaat van de categorisering in de 4e maand):

  • Categorie 1
  • Categorie 3
  • Categorie 4 met weigering tot Terug Naar Werk-traject.

Een categorisering is niet nodig in de volgende situaties:

  • de preventieadviseur-arbeidsarts is verzocht geweest om een re-integratietraject op te starten en dit traject is nog lopende
  • de persoon verricht een toegelaten activiteit.

Op grond van deze inschatting wordt de persoon in een van onderstaande categorieën geplaatst:

Tabel 12 Categorisering in de loop van de 7e maand voor het stelsel van de loontrekkenden

Categorie 2

Een werkhervatting lijkt om medische redenen niet tot de mogelijkheden te behoren. 

Categorie 3

Een werkhervatting is voorlopig niet aan de orde omdat de prioriteit dient uit te gaan naar de medische diagnose of de medische behandeling.

Categorie 4

Een hervatting van de taken die verband hielden met de activiteiten als zelfstandige die hij vóór de aanvang van de arbeidsongeschiktheid uitoefende of van elke andere beroepsactiviteit lijkt mogelijk te zijn na één of meerdere aanpassings- en/of begeleidingsacties.

Een categorisering geeft dus, net zoals die in de 4e maand, een inzicht in de mogelijkheden van personen in arbeidsongeschiktheid om het werk te hervatten, al dan niet met de nodige ondersteuning. Een categorisering maakt het dus mogelijk om de behoeften en mogelijkheden voor re-integratie van de betrokken persoon te bepalen.

Tabel 13 toont het aantal uitgevoerde eerste categoriseringen tijdens de 7e maand arbeidsongeschiktheid. Hierbij wordt de maand voor en na de 7e maand arbeidsongeschiktheid mee in rekening gebracht. De cijfers worden opgesplitst naar de maand waarin de categorisering heeft plaatsgevonden.

Tabel 13 Verdeling van de eerste categoriseringen die hebben plaatsgevonden tijdens de 7e maand arbeidsongeschiktheid

Tabel 14 toont de procentuele verdeling van personen binnen de drie verschillende categorieën. Deze percentages tonen een schommelende evolutie van het aantal personen in categorie 4. De cijfers met betrekking tot 2025 zijn nog niet volledig en kunnen nog wijzigen.

Tabel 14 Verdeling van de eerste categoriseringen die hebben plaatsgevonden tijdens de 7e maand arbeidsongeschiktheid (in %)

Tabel 15 toont het aantal uitgevoerde eerste categoriseringen tijdens de 11e maand arbeidsongeschiktheid. Hierbij wordt de maand voor en na de 11e maand arbeidsongeschiktheid mee in rekening gebracht. De cijfers worden opgesplitst naar de maand waarin de categorisering heeft plaatsgevonden.

Tabel 15 Verdeling van de eerste categoriseringen die hebben plaatsgevonden tijdens de 11e maand arbeidsongeschiktheid

Tabel 16 toont de procentuele verdeling van personen binnen de drie verschillende categorieën. Het percentage betrokkenen die tijdens de 11e maand arbeidsongeschiktheid in categorie 4 worden geplaatst ligt voor de geobserveerde periode tussen 3,25% en 7,53%. De cijfers met betrekking tot 2025 zijn nog niet volledig en kunnen nog wijzigen.

Tabel 16 Verdeling van de eerste categoriseringen die hebben plaatsgevonden tijdens de 11e maand arbeidsongeschiktheid (in %)

Naast de drie momenten waarop een persoon gedurende de periode van primaire arbeidsongeschiktheid wordt gecategoriseerd, is er eveneens een categorisering voorzien bij elke verlenging van de periode van invaliditeit. Tabel 17 geeft het aantal uitgevoerde eerste categoriseringen weer bij het verlengen van de periode van invaliditeit. Onderstaande tabel herneemt elke categorisering, dit wil zeggen dat eenzelfde persoon meerdere keren kan worden geteld als de betrokken persoon binnen de geobserveerde periode meerdere verlengingen in invaliditeit heeft. Als er daarentegen op dezelfde datum voor eenzelfde persoon meerdere categoriseringen zijn, zal deze slechts 1 keer geteld worden.

Tabel 17 Verdeling van de eerste categoriseringen die hebben plaatsgevonden bij een verlenging in invaliditeit

Tabel 18 toont de procentuele verdeling binnen de drie verschillende categorieën. Het aantal personen die gedurende deze periode worden gecategoriseerd in categorie 4 ligt tussen 8,34% en 14,04%.

Tabel 18 Verdeling van de eerste categoriseringen die hebben plaatsgevonden bij een verlenging in invaliditeit (in %)

Meer info: bekijk hier de Terug Naar Werk-barometer over werknemers.

Contacten

Directie Financiën en Statistiek - TNW/ReAT

E-mail: TNW-ReAT@riziv-inami.fgov.be