2  Methodologie

De audit inzake complexe chirurgie is opgebouwd uit vier hoofdcomponenten:

1. Analyse van federaal beschikbare gegevens;

2. Doorlichting van de geldende wetgeving, coderings- en registratierichtlijnen en relevante wetenschappelijke literatuur;

3. Terreinbezoek aan alle centra die sinds de invoering ooit zijn toegetreden tot de overeenkomst complexe chirurgie;

4. Synthese van de voorgaande elementen, bestemd voor de stuurgroep complexe chirurgie.

Bij de presentatie van specifieke resultaten wordt de toegepaste methodologie telkens gedetailleerd toegelicht.

2.1 Analyse van federaal beschikbare gegevens

De selectie van gegevens werd primair gestuurd door de nomenclatuurcodes die verbonden zijn aan de conventie. Hierbij werd gebruikgemaakt van codes zowel vóór als na de invoering van de overeenkomst op 1 juli 2019.

Tenzij anders vermeld, hebben de analyses betrekking op de eerste drie jaren van de overeenkomst, namelijk de periode van 01/07/2019 tot en met 30/06/2022. Alle ziekenhuizen die ooit tot de overeenkomst zijn toegetreden, werden in deze analyse opgenomen.

De gegevens inzake nomenclatuur en facturatie zijn afkomstig uit de Documenten P en de SHA-verblijfsgegevens (klassieke hospitalisaties). Op het moment van oplevering van dit rapport baseren de analyses zich op de meest recente beschikbare gegevens tot en met 30/06/2022. De gekoppelde gegevens bestrijken de periode van 01/07/2019 tot en met 31/12/2021 (de eerste tweeënhalf jaar van de overeenkomst).

Ter verduidelijking:

• Het totaal aantal ingrepen per chirurg omvat zowel ingrepen die voor 100% werden aangerekend (waarbij complexe chirurgie de hoofdingreep of enige ingreep was) als ingrepen die voor 50% werden aangerekend (waarbij complexe chirurgie een bijkomende ingreep was).

• Een heropname op een dienst intensieve zorgen (kenletter ‘I’-bed) werd geregistreerd wanneer een patiënt na een initiële opname op intensieve zorgen, minstens één dag op een andere afdeling verbleef alvorens opnieuw op intensieve zorgen te worden opgenomen. Dit geldt zowel binnen de primaire opname als bij een heropname binnen drie maanden na ontslag.

2.2 Wetgeving en literatuur

De audit is gebaseerd op de actuele overeenkomst complexe chirurgie, die op 1 juli 2019 in werking trad.

Daarnaast werd rekening gehouden met de volgende wet- en regelgeving en registratierichtlijnen:

• De gecoördineerde wet op de ziekenhuizen en andere verzorgingsinrichtingen van 10 juli 2008;

• Wet betreffende de rechten van de patiënt van 22 augustus 2002;

• Nomenclatuur van de Geneeskundige Verstrekkingen (NGV)

• 10 MEI 2015. - Gecoördineerde wet betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen;

• Wet inzake de kwaliteitsvolle praktijkvoering in de gezondheidszorg van 22 april 2019;

• Handboek ICD-10-BE codering (v2.3) versie 2017;

• Het kankerregister registratieprojecten: Handleiding slokdarm;

Ter ondersteuning van de audit werd een literatuurstudie uitgevoerd. Het normatieve kader is gebaseerd op de overeenkomst complexe slokdarmchirurgie, de bovengenoemde regelgeving en de input van internationale experten aangeduid door de stuurgroep complexe chirurgie. De literatuurstudie vertrekt vanuit de overeenkomst en de (inter)nationale publicaties waarop deze is gestoeld, aangevuld met relevante artikels gepubliceerd na 2017 (reviews, systematische reviews en meta-analyses). Waar nodig werd deze aangevuld met kennis uit andere bronnen, zoals gerandomiseerde gecontroleerde studies (RCT’s), binnen een ruimer tijdsinterval.

2.3 Het terreinbezoek

Alle ziekenhuizen die ooit tot de overeenkomst zijn toegetreden, werden bezocht door een auditteam bestaande uit minimaal twee auditors en één verpleegkundig auditor voor het afdelingsbezoek.

Indien een ziekenhuis deelnam aan beide overeenkomsten (slokdarm- en pancreaschirurgie), werd het auditteam uitgebreid tot minimaal vier auditors en één verpleegkundig auditor. Na een gezamenlijke introductie splitste het team zich op per pathologie.

In totaal werden 18 centra bezocht:

• 7 centra met beide types complexe chirurgie;
• 3 centra uitsluitend met complexe slokdarmchirurgie;
• 8 centra uitsluitend met complexe pancreaschirurgie.

Het terreinbezoek bestond uit twee dagdelen:

Ochtenddeel: Een gestructureerd interview met verantwoordelijken en betrokken personeelsleden over de algemene werking van de dienst.

Namiddagdeel: Analyse van tien ziekenhuisverblijven met complexe slokdarmchirurgie, samen met de MZG-verantwoordelijke (eventueel bijgestaan door een chirurg of andere medewerkers). Hierbij werd nagegaan in hoeverre de in het interview besproken beleidsprincipes werden toegepast in de praktijk. Tevens werd de toepassing van ICD-10-BE codering en registratie van complicaties geëvalueerd.

De geselecteerde ziekenhuisverblijven voldeden aan de volgende criteria:

• Ontslagdatum in 2021;
• Ingreep en nomenclatuurcode binnen de overeenkomst;
• Beschikbaarheid van gekoppelde gegevens.

In één centrum werd het ochtenddeel niet uitgevoerd wegens opzegging van de overeenkomst op 17 februari 2023 en het vertrek van de hoofdchirurg. De bespreking van de tien ziekenhuisverblijven vond wel plaats.

2.3.1 De vragenlijst

Op basis van de literatuurstudie werd een vragenlijst opgesteld, gefilterd op relevantie voor de doelstellingen van de audit. Deze werd voorgelegd aan experten aangeduid door de stuurgroep complexe chirurgie en het Belgisch Oncologisch Comité. Hun adviezen werden verwerkt in de definitieve vragenlijsten voor complexe slokdarm- en pancreaschirurgie.

2.3.2 Verwerking

Na afloop van elke individuele audit ontving het betrokken ziekenhuis een voorlopig rapport met mogelijkheid tot weerlegging. De aangebrachte correcties en verduidelijkingen werden verwerkt in het definitieve verslag.

2.4 Finaal rapport

Voor elk type complexe chirurgie werd een finaal auditrapport opgesteld waarin alle onderdelen van de audit zijn geïntegreerd. De data-analyse en de individuele ziekenhuisverslagen werden samengebracht in een algemene synthese, bestemd voor de stuurgroep complexe chirurgie.

De individuele antwoorden van elk gepseudonimiseerd referentiecentrum zijn consulteerbaar in de bijlagen.

De omvang van de steekproef is onvoldoende voor statistische analyse. Het is dan ook niet de bedoeling om de praktijkvoering uitsluitend op basis van deze audit te evalueren. De observaties kunnen desgewenst worden aangewend voor peer review, onder aansturing van de stuurgroep en de nieuw opgerichte wetenschappelijke vereniging binnen het domein van complexe chirurgie.