Het RIZIV lanceert strategisch plan Appropriate Care: voor beter passende zorg die efficiënter en toegankelijker is

Een aanpak gericht op patiënten en hun noden

In een context waarin zorgbehoeften toenemen en middelen verantwoordelijk moeten worden ingezet, is appropriate care een essentiële hefboom om ervoor te zorgen dat elke euro die in gezondheidszorg wordt geïnvesteerd een maximale impact heeft op de gezondheid van patiënten.

"Appropriate Care betekent niet minder zorg aanbieden of terugbetalen, maar ervoor zorgen dat elke behandeling echte waarde oplevert voor de patiënt, onder de best mogelijke omstandigheden en dat zorg toegankelijk blijft, in elke betekenis van het woord. Deze aanpak is essentieel als we zowel de kwaliteit van de zorg als de duurzaamheid van ons gezondheidszorgsysteem willen garanderen", zegt Pedro Facon, Administrateur-Generaal van het RIZIV."

Appropriate care of doelmatige zorg is gebaseerd op een eenvoudig principe: elke patiënt moet zorg kunnen krijgen die hen echt een voordeel biedt, op het meest geschikte moment, door een professional met de vaardigheden die het beste bij de behoeften passen. Deze aanpak is gebaseerd op de beste beschikbare wetenschappelijke gegevens om de meest relevante praktijken aan te moedigen en zorgprofessionals te ondersteunen met de juiste data en hulpmiddelen.

4 assen voor een progressieve transformatie van het zorgsysteem

De bevindingen die hebben geleid tot de ontwikkeling van appropriate care zijn goed gedocumenteerd. Belgische en internationale studies tonen aan dat:

• bij een aanzienlijk deel van de zorg de relevantie in twijfel kan worden getrokken of de klinische meerwaarde beperkt is
• een aanzienlijk deel van patiënten geen noodzakelijke zorg krijgt
• er significante verschillen in zorgpraktijken bestaan, waarvan sommige niet kunnen worden verklaard door relevante klinische of contextuele verschillen.

Als gevolg op deze bevindingen is het plan appropriate care 2026-2027 gebaseerd op 4 complementaire assen.

2 operationele assen:

• Zorg met lage toegevoegde waarde (low value care) verminderen

Het plan omvat gerichte acties om het gebruik van bepaalde onderzoeken, behandelingen en interventies, waarvan de klinische waarde laag of onvoldoende bewezen is, te verminderen en om zorg te bevorderen die gebaseerd is op de best mogelijke wetenschappelijke evidentie.

Ongerechtvaardigde praktijkvariaties verminderen

Waarom komen bepaalde behandelingen veel vaker voor in bepaalde arrondissementen? Wanneer  de specifieke behoeften van een patiënt deze verschillen niet kunnen verklaren, kunnen ze minder geschikte praktijken onthullen.
Al enkele jaren onderzoekt het RIZIV praktijkvariaties en publiceert zijn analyses, o.a. op de website gezondbelgie.be. Specifieke indicatoren stellen zorgprofessionals ook in staat hun eigen praktijk te vergelijken met erkende wetenschappelijke aanbevelingen. Zo kunnen ze hun eigen praktijk, wanneer nodig, aanpassen.

2 transversale assen:

• Het gebruik van beschikbare gegevens versterken

Het RIZIV plant om meer bruikbare gegevens beschikbaar te stellen voor zorgverleners op een toegankelijke manier. Die hebben via het portaal ProGezondheid nu al toegang tot dynamische statistieken over zorg die ze hebben verleend of voorgeschreven in het kader van de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging. Het plan appropriate care zal dit gedurende de komende jaren verderzetten en versterken, door de beschikbare gegevens geleidelijk uit te breiden en het gebruik ervan verder te vereenvoudigen. 
Zo wil het RIZIV de transparantie bevorderen en zelfevaluatie van zorgverleners aanmoedigen en hun betrokkenheid bij het verbeteren van de doelmatigheid van de zorg, ten voordele van ons zorgsysteem.

• Een duidelijke beheersstructuur (governance) ontwikkelen voor een meer geïntegreerde benadering van appropriate care

Vandaag is het een uitdaging om de verschillende bestaande initiatieven op een samenhangende manier voor te stellen. Door een algemeen kader en een governance-structuur uit te werken, kunnen prioriteiten worden vastgelegd en kan de coördinatie van alle initiatieven op het gebied van appropriate care worden gewaarborgd.
De uitvoering van deze strategie zal worden geleid door de toekomstige Commissie appropriate care, in nauwe samenwerking met de institutionele partners van het RIZIV, zoals de FOD Volksgezondheid, Sciensano en het KCE, alsook met de ziekenfondsen en de zorgsector.

Een plan in lijn is met de gezondheidszorgdoelstellingen

Met het meerjarenplan appropriate care bevestigt het RIZIV de wens om over te gaan van een logica die zich vooral richt op het volume van activiteiten naar een meer waardegerichte benadering. 
Deze aanpak is expliciet bedoeld om enerzijds keuzes te onderbouwen met betrekking tot de toewijzing van de middelen van de verzekering voor geneeskundige verzorging en anderzijds om een efficiënter en rechtvaardiger gezondheidssysteem voor patiënten te bouwen.

Het plan Appropriate Care is ook afgestemd op de gezondheidsdoelstellingen, waarvan deze twee transversale doelstellingen centraal staan:

• de efficiëntie van de zorg verhogen, onder andere door grote, onverklaarbare verschillen in medische praktijken te verwijderen
• beter delen en gebruik van data.

U kan het meerjarenplan Appropriate Care vinden op de website van het RIZIV