Doelmatigheid in de gezondheidszorg

Wat is appropriate care?

In ruime zin heeft appropriate care betrekking op de volgende elementen:

• Type zorg: zorg die noodzakelijk en relevant is voor de patiënt en die voldoet aan de principes van evidence-based practice (op bewijs gebaseerde praktijk). Dit houdt in dat de verstrekte zorg het resultaat is van een combinatie van de beste beschikbare wetenschappelijke gegevens, de klinische expertise van de zorgverlener en de voorkeuren van de patiënt.
   
• Wijze van zorgverlening: toegankelijke zorg die op het juiste moment, op de juiste plaats en door de meest geschikte zorgverlener wordt verleend, dat wil zeggen degene wiens vaardigheden, opleiding en positie in het zorgteam het mogelijk maken om het meest doeltreffende en evenredige antwoord op de behoeften van de patiënt te bieden.
   
• Kost: zorg die zodanig wordt verleend dat de best mogelijke resultaten voor de patiënt worden behaald tegen de meest verantwoorde kost, in een logica van evenredigheid en duurzaamheid, waarbij het gebruik van de middelen van het gezondheidszorgsysteem wordt geoptimaliseerd.

Deze definitie impliceert een geïntegreerde aanpak. Daarbij zijn klinische relevantie, kwaliteit van zorg en efficiënt gebruik van de ingezette middelen onlosmakelijk met elkaar verbonden. Tegelijk moeten de duurzaamheid van de ziekteverzekering en de toegankelijkheid van de zorg voor de bevolking in al haar verschillende dimensies worden verzekerd: beschikbaarheid, financiële toegankelijkheid, aanvaardbaarheid en afstemming op de behoeften.

Het meerjarenplan appropriate care

Met het strategische luik van het meerjarenplan Appropriate Care voor 2026–2027 leggen we de basis voor een samenhangende en evenredige aanpak van appropriate care in België. Dit plan past in een logica van geleidelijke transformatie van het gezondheidszorgsysteem, om de doelmatigheid en de kwaliteit van de zorg te verbeteren, en tegelijk de rechtvaardigheid en de duurzaamheid van de ziekteverzekering te versterken.

De strategie is opgebouwd rond 4 prioritaire assen:

• 2 operationele assen:
  • low value care verminderen (zorg met een lage toegevoegde waarde)
  • ongerechtvaardigde praktijkvariaties verminderen.
     
• 2 transversale assen:
  • het gebruik van gegevens versterken
  • een algemeen kader en een beheersstructuur (governance) ontwikkelen

Samen vormen ze een gemeenschappelijk kader om de prioritaire interventiedomeinen te bepalen, om een combinatie van instrumenten in te zetten die afgestemd is op de vastgestelde uitdagingen en om de samenhang van de ondernomen acties te verzekeren.

De uitvoering van de strategie zal gefaseerd verlopen, onder coördinatie van de nog op te richten Commissie appropriate care en in nauwe samenwerking met institutionele partners en andere actoren in het gezondheidszorglandschap. De gedetailleerde operationalisering van de strategie zal worden vastgelegd in een operationeel plan.

Een uitnodiging om de kwaliteit van de zorg te verbeteren 

De Nationale raad voor kwaliteitspromotie (NRKP), opgericht binnen het RIZIV, heeft tot doel initiatieven te bevorderen en te ondersteunen die de kwaliteit van de zorg verbeteren. Deze raad bestaat uit huisartsen, specialisten en vertegenwoordigers van universiteiten, wetenschappelijke organisaties en verzekeringsinstellingen. 

In het kader van een kwaliteitsbevorderende aanpak wil de NRKP vertegenwoordigers van verschillende medische specialismen uitnodigen om te werken aan analyses van praktijkvariaties (of van het voorschrijven van geneesmiddelen) die betrekking hebben op hun specialisme. 

Deze analyses worden uitgevoerd door het RIZIV, dat al enkele jaren de variaties in gezondheidszorg en in geneesmiddelenverbruik in België bestudeert en honderden analyses van praktijkvariaties beschikbaar stelt voor het publiek op het platform “Naar een gezond België”. 

Omdat zulke variaties soms kunnen wijzen op afwijkingen van richtlijnen of minder doelmatige zorg, vragen we aan de verenigingen om op basis van hun expertise aan te geven welke variaties volgens hen het meest significant, of problematisch zijn. Daarnaast kunnen zij bijkomende thema’s voorstellen voor initiatieven met het oog op een doelmatig en efficiënt gebruik van de middelen. Dit kunnen ze doen via onze template.