Indicator over arthroscopische meniscectomie bij patiënten ouder dan 50 jaar

Wat houdt de indicator in?

Deze indicator werd op 17 april 2023 gepubliceerd in het Belgisch staatsblad en trad op die datum in werking:

“De verstrekking met nomenclatuurcode 276636-276640, opgenomen in artikel 14k van de bijlage bij het Koninklijk besluit van 14 september 1984 tot vaststelling van de nomenclatuur van de geneeskundige verstrekkingen inzake verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen, mag per kalenderjaar slechts voor 45 % van het totaal aantal verstrekkingen per zorgverlener bij patiënten ouder dan 50 jaar worden aangerekend.”

De indicator is berekend door het aantal meniscectomieën bij patiënten ouder dan 50 jaar te delen door het totale aantal meniscectomieën. 

Waarom werd deze indicator voorgesteld?

Uit een nationaal onderzoek van de Dienst voor geneeskundige evaluatie en controle (DGEC) van het RIZIV bleek dat 60% van de meniscectomieën in België gebeurden bij patiënten ouder dan 50 jaar. Bij patiënten ouder dan 50 jaar gaat het echter voornamelijk om degeneratieve letsels, waarvoor een meniscectomie geen directe voordelen biedt.

De voorgestelde indicator beoogt dus het ondoelmatig gebruik van meniscectomie bij patiënten ouder dan 50 jaar te verminderen en de zorgverleners ertoe aan te zetten de indicatiestelling van deze ingreep af te stemmen op de klinische richtlijnen.

De motivering voor deze indicator wordt uitvoerig beschreven in het aanvraagdossier dat bij de NRKP werd ingediend.

De resultaten een jaar na publicatie

Een jaar na de publicatie van de indicator en na de individuele feedback aan orthopedisch chirurgen evalueerden we de impact ervan. Het volledige rapport is beschikbaar: De eerste resultaten na de publicatie van de indicator over arthroscopische meniscectomie bij patiënten ouder dan 50 jaar.

De analyse bevestigt een aanhoudende daling van het aantal meniscectomieën en van het aandeel ingrepen bij patiënten ouder dan 50 jaar, zonder dat er een duidelijke verschuiving zichtbaar is naar andere knie-ingrepen. In 2024 daalde het aandeel meniscectomieën bij 50-plussers tot net boven de voor de indicator vastgelegde drempel van 45%.

De positieve evolutie is vermoedelijk te verklaren door een samenspel van factoren. De invoering van de indicator, voortschrijdende wetenschappelijke inzichten, de inspanningen van de wetenschappelijke verenigingen, patiëntenvoorlichting en een groter draagvlak voor conservatieve behandelingsopties versterken elkaar. Op basis van louter beschrijvende analyses kan echter geen rechtstreeks causaal verband worden aangetoond.

Hoe sensibiliseren we  de orthopedisch chirurgen en huisartsen?

Na publicatie van de indicator in het Belgisch Staatsblad, werd een sensibiliseringsbrief naar de orthopedisch chirurgen gestuurd omdat zij de indicatie stellen voor de arthroscopische meniscectomie en omdat zij de ingreep ook uitvoeren.

Ook de huisartsen ontvingen een sensibiliseringsbrief vanwege de DGEC omdat zij de patiënten doorverwijzen naar de orthopedisch chirurg.

In oktober 2023 heeft de DGEC een brief met individuele feedback gestuurd naar de orthopedisch chirurgen die deze verstrekking minstens één keer aanrekenden in de 5 jaar voorafgaand aan de publicatie in het Belgisch Staatsblad. Met deze feedback kunnen zij zich situeren ten opzichte van de indicator en de andere orthopedisch chirurgen. Zo kunnen ze indien nodig hun praktijkvoering aanpassen.

In juni 2026 zal nieuwe individuele feedback ter beschikking gesteld worden aan de betrokken artsen via ProGezondheid, zodat zij hun individuele evolutie sinds de invoering van de indicator kunnen analyseren. Voortaan zullen de gegevens elk jaar automatisch worden bijgewerkt, zodat de orthopedisch chirurg de evolutie van deze indicator in de loop der jaren kan volgen.

De DGEC onderzoekt de invoering van een proces van responsabilisering voor situaties die vragen oproepen.