Het BIHR (Belgian Integrated Health Record)

Wat is het BIHR? 

Het Belgian Integrated Health Record (BIHR) is een nationaal programma voor de uitwisseling van gezondheids- en welzijnsgegevens. 

Het zorgt voor een grote verandering in het beheer van gezondheidsgegevens (problemen, allergieën, … ) en brengt gegevens samen. In plaats van gegevens die gefragmenteerd en verspreid blijven over verschillende systemen, zullen ze op een geïntegreerde en gebruiksvriendelijke manier toegankelijk gemaakt worden voor alle betrokken actoren. Deze evolutie vereist een sterke betrokkenheid van alle belanghebbenden, waaronder patiënten/burgers, zorgprofessionals, zorginstellingen, overheidsinstanties en de softwareleveranciers. 

Het BIHR‑programma bouwt voort op wat er in het huidige ecosysteem al bestaat qua zorginformatiesystemen, eHealth-diensten en authentieke databronnen. Het moet ervoor zorgen dat beschikbare gezondheidsgegevens veilig, gestandaardiseerd, gestructureerd en contextgericht kunnen worden geraadpleegd, gedeeld en geïntegreerd, rechtstreeks in de vertrouwde toepassingen van zorgverleners. Voor de burger zelf moet deze informatie uiteraard ook beschikbaar zijn. Het doel is dat de burger zo een actievere rol kan opnemen in het eigen zorgtraject en over de eigen gezondheidsinformatie. 

Het BIHR is een belangrijk onderdeel van het Actieplan eGezondheid 2026‑2029, waarin de Belgische overheden samen inzetten op geïntegreerde, kwaliteitsvolle en toekomstgerichte zorg. 

Meer informatie vindt u in de PDF “BIHR: An introduction to the Belgian Integrated Health Record”. 

Waarom BIHR en waarom nu? 

Een rijk maar versnipperd zorglandschap 

België beschikt vandaag al over een rijk ecosysteem aan gezondheids‑ en welzijnsgegevens. Die gegevens worden geregistreerd door vele actoren: huisartsen, ziekenhuizen, apothekers, verpleegkundigen, kinesitherapeuten, laboratoria, thuiszorgdiensten en andere zorgprofessionals. 
In de praktijk blijkt echter dat deze gegevens niet altijd beschikbaar zijn wanneer nodig. Ze zitten verspreid over verschillende systemen, zijn moeilijk vindbaar of bereiken de juiste zorgverlener te laat. Dit leidt tot extra administratie, tijdverlies, dubbele registraties en soms ook tot risico’s voor de kwaliteit en veiligheid van zorg. 

Toenemende complexiteit van zorg 

De zorg wordt bovendien steeds complexer. Meer mensen leven met chronische aandoeningen, zorgtrajecten lopen over meerdere zorgniveaus en disciplines heen en samenwerking tussen zorgverleners is essentieel voor continuïteit van zorg. Zonder vlotte en betrouwbare gegevensuitwisseling tussen verschillende zorgcontexten wordt die samenwerking steeds moeilijker. 
Tegelijk verwachten burgers terecht meer inzicht in hun eigen gezondheidsgegevens en een actievere rol in hun zorgtraject. 

Een versnelling in het beleid 

Deze uitdagingen vallen samen met een duidelijke beleidscontext. Op Europees niveau legt de European Health Data Space (EHDS) de basis voor gestandaardiseerde en veilige gegevensuitwisseling. Nationaal zien we dit terug in het Actieplan eGezondheid 2026‑2029, waarin interoperabiliteit (samenwerking tussen systemen) en geïntegreerde zorg expliciete prioriteiten zijn. 

Tot slot past het in het kader van de Sextuple Aim, een internationaal initiatief dat erop gericht is de gezondheidssystemen te transformeren door zich te richten op zes belangrijke doelstellingen: 

• Verbetering van de ervaring van de burgers met de kwaliteit van de zorg: het bieden van hoogwaardige gezondheidszorg, afgestemd op de behoeften en verwachtingen van patiënten en burgers. 
• Verbetering van de gezondheid van de bevolking: bevordering van een betere algemene gezondheid van de bevolking door de sociale en milieugebonden factoren van gezondheid aan te pakken. 
• Vermindering van sociale ongelijkheden: garanderen van gelijke toegang tot kwaliteitsvolle gezondheidszorg voor iedereen, ongeacht hun sociaaleconomische status of afkomst. 
• Verbetering van het welzijn van zorgverleners: creëren van een stimulerende en waardevolle werkomgeving voor zorgprofessionals, wat hun betrokkenheid en professionele tevredenheid bevordert. 
• Efficiënt gebruik van middelen: optimaliseren van het gebruik van beschikbare middelen in het gezondheidssysteem door een efficiënte toewijzing van fondsen en middelen. 
• Milieuduurzaamheid: verkleinen van de ecologische en koolstofvoetafdruk van de zorgsector. 

Het BIHR‑programma is het antwoord op deze tendensen en evoluties. Het creëert de voorwaarden om de juiste gezondheidsgegevens op het juiste moment, voor de juiste persoon en in de juiste context beschikbaar te maken, zonder bestaande systemen te vervangen. 

De voordelen van het BIHR 

Voor burgers en patiënten  

Voor burgers, patiënten en mantelzorgers zorgt BIHR voor meer transparantie, betrokkenheid en regie van de gewenste en ervaren zorgen. 

Het programma zorgt voor burgers voor: 

• meer overzicht: een beter overzicht krijgen van hun gezondheids‑ en welzijnsgegevens 
• meer transparantie: weten welke informatie beschikbaar is en wie die kan raadplegen 
• meer betrokkenheid: geïnformeerde beslissingen kunnen nemen over hun zorg en zo actief kunnen deelnemen aan hun zorgtraject, bijvoorbeeld door zelf informatie aan te vullen 
• betere zorgen: kunnen rekenen op betere afstemming tussen zorgverleners en meer gepersonaliseerde zorg, ook bij complexe zorgsituaties 
• minder administratie: minder administratieve procedures en overbodige onderzoeken en behandelingen, wat de patiëntervaring verbetert. 

Zo ondersteunt BIHR de evolutie naar persoonsgerichte en geïntegreerde zorg, waarin de burger een volwaardige partner is. 

Voor zorgprofessionals 

Het BIHR is niet bedoeld om een nieuw elektronisch patiëntendossier (EPD) in te voeren. In plaats daarvan zorgt het BIHR ervoor dat gebruikers in hun eigen software automatisch de relevante gegevens kunnen raadplegen, samengebracht uit verschillende bestaande systemen en databronnen. 
Het BIHR zal het gebruik, de weergave en registratie van gezondheidsinformatie vergemakkelijken op een vloeiende en gestandaardiseerde manier, geïntegreerd in de eigen toepassing. Zo wil het ook de administratieve werklast verminderen. 

Voor zorgprofessionals betekent BIHR vooral betere ondersteuning van hun dagelijkse werkprocessen. 
De voordelen van het BIHR-programma voor zorgverleners zijn: 

• snelheid: sneller beschikken over volledige en betrouwbare patiëntinformatie, ongeacht waar die gegevens werden geregistreerd 
• vertrouwde omgeving: werken vanuit hun vertrouwde EPD of zorgtoepassing, zonder bijkomende toepassingen  
• minder tijdverlies: minder tijd verliezen aan zoeken, controleren of opnieuw registreren van informatie, waardoor er meer zorg-tijd vrijkomt 
• betere samenwerking: vlotter samenwerken met andere zorgverleners binnen eenzelfde zorgtraject 
• medische fouten vermijden: deze fouten kunnen ontstaan door onvolledige of tegenstrijdige informatie. 

BIHR helpt zo om administratieve lasten te verminderen (onder andere door hergebruik van data voor secundair gebruik), de kwaliteit van zorg te verhogen en meer tijd vrij te maken voor de patiënt. 

Voor de zorginstellingen 

Voor zorginstellingen leidt het BIHR tot: 

• verbetering van de zorgkwaliteit: beschikbaar stellen van volledige en betrouwbare gezondheidsgegevens voor alle zorgprofessionals die betrokken zijn bij de zorg van een patiënt, wat een superieure zorgverlening bevordert 
• optimalisatie van middelen: betere toewijzing van middelen dankzij een beter begrip van de behoeften en doelstellingen van patiënten en een efficiënter gebruik van gezondheidsdiensten 
• kostenvermindering: minder kosten gelinkt aan medische fouten, overbodige onderzoeken en behandelingen, en inefficiënties in de zorgverlening 
• verbetering van de patiënttevredenheid: verhoging van de patiënttevredenheid dankzij betere zorgkwaliteit, geoptimaliseerde patiëntervaring en soepelere communicatie tussen de verschillende actoren in het gezondheidssysteem. 

Voor de overheid 

Ook de overheid vaart wel bij een BIHR-ecosysteem, waarin alle gezondheids- en welzijnsgegevens vlot en gestructureerd uitgewisseld kunnen worden. De beschikbaarheid van betrouwbare, gestandaardiseerde (anonieme) informatie biedt kansen tot: 

• verbetering van de volksgezondheid: beter begrip van de bepalende factoren van gezondheid en ziektes binnen de bevolking, waardoor maatregelen voor de volksgezondheid gerichter kunnen worden uitgewerkt 
• ontwikkeling van een geïnformeerd gezondheidsbeleid: besluitvorming gebaseerd op bewijs voor het ontwikkelen van effectiever en efficiënter gezondheidsbeleid 
• optimalisatie van de toewijzing van middelen: betere toewijzing van publieke middelen in de gezondheidszorg door een beter begrip van de behoeften van de bevolking en het gebruik van gezondheidsdiensten 
• verbetering van gezondheidsonderzoek: vergemakkelijking van gezondheidsonderzoek dankzij de beschikbaarheid van kwaliteitsvolle gezondheidsgegevens, wat de ontwikkeling van nieuwe behandelingen en betere zorgpraktijken mogelijk maakt. 

Voor de industrie 

Voor de softwareontwikkelaars, tot slot, vormt het BIHR een kans waarbij: 

• innovatie gestimuleerd wordt: zorgen voor een omgeving die innovatie in gezondheidstechnologieën bevordert, wat de ontwikkeling van nieuwe oplossingen voor het beheer en de analyse van gezondheidsgegevens ondersteunt 
• nieuwe producten en diensten ontwikkeld kunnen worden: mogelijkheden om nieuwe producten en diensten te ontwikkelen op basis van gezondheidsgegevens, wat de kwaliteit van de zorg en de efficiëntie van het gezondheidssysteem verbetert 
• de concurrentiepositie verbetert: versterking van de concurrentiekracht van Belgische bedrijven in de gezondheidssector op internationaal niveau dankzij hun expertise in het beheer van gezondheidsgegevens. 

Het BIHR‑concept: geen centraal dossier, wel een geïntegreerd geheel 

Het BIHR is niet één centraal gezondheidsdossier, dat voor elke zorgprofessional exact hetzelfde moet zijn. Maar binnen het BIHR-ecosysteem wordt het wél mogelijk om vanuit alle gedeelde gezondheids- en welzijnsgegevens die elementen te kiezen die nodig zijn om kwaliteitsvolle zorg te bieden. Aangezien zorg op maat van de behoefte en de precieze situatie wordt gegeven, moeten professionals de vrijheid krijgen te bepalen welke gezondheidsgegevens zij nodig hebben in hun eigen informatiesystemen en welke niet. Die gegevens worden niet per definitie centraal in nationale databanken opgeslagen, maar wel in verschillende authentieke bronnen. Dat kan centraal zijn, zoals het geval is bij UHMEP voor (verwijs)voorschriften, de regionale gezondheidskluizen voor algemene gezondheidsgegevens en Farmaflux voor afleveringen van medicatie, maar ook verspreid binnen bijvoorbeeld ziekenhuissystemen. 

Via het BIHR‑programma worden deze gegevens logisch verbonden en op een uniforme manier toegankelijk gemaakt. De EPD’s en andere zorgtoepassingen blijven hierbij het belangrijkste werkinstrument voor zorgverleners. BIHR is het kader dat ervoor zorgt dat gegevens vindbaar, begrijpbaar en (her)bruikbaar zijn. 

Het BIHR in de praktijk: kerninformatieprocessen  

We leggen kort uit hoe het BIHR in de praktijk zal werken en hoe we daarbij gekomen zijn. Twee kerninformatieprocessen van het BIHR zijn het visualiseren en het registreren van gegevens.  

Visualiseren van gegevens 

Wanneer een zorgverlener een elektronisch patiëntendossier (EPD) opent, zal dat verbinding maken met het BIHR-ecosysteem. Daarbij zal het systeem bekijken welke relevante gegevens beschikbaar zijn in de verschillende bronnen. Vervolgens worden deze gegevens gefilterd op basis van rol, rechten, therapeutische relatie en toestemming, waarna de informatie overzichtelijk getoond zal worden in de vertrouwde toepassing. 

Op deze manier kunnen zorgverleners snel een compleet en betrouwbaar beeld krijgen van de situatie van de patiënt.  

Registreren van gegevens 

Een zorgverlener kan ook gegevens invoeren in een bestaand EPD. Dat doet hij via zijn eigen toepassing (diagnose, voorschrift, … ). Deze gegevens worden automatisch gecodeerd en gevalideerd volgens de afgesproken standaarden. Daarna zullen de gegevens veilig gedeeld worden met de juiste databronnen en beschikbaar worden gesteld voor andere zorgverleners. 

Het BIHR zal er zo dus voor zorgen dat nieuwe informatie meteen bruikbaar wordt binnen het bredere zorgnetwerk.  

Eengemaakte regels en een nieuwe standaard voor informatieuitwisseling 

Op dit moment zijn er vier grote groepen van actoren die deel uitmaken van de bovenstaande processen: 

• datamaker of gebruiker (dubbele rol): de concrete zorgactor, de organisatie of de burger die informatie creëert, valideert, raadpleegt of gebruikt binnen het zorgproces 
• datatoeleveraar of dataconsument: de bron (vb. een EPD) die gegevens publiceert in het ecosysteem of die deze informatie ophaalt om ze te visualiseren voor een eindgebruiker 
• uitwisselingsplatform: voorziet diensten die nu al gekend zijn zoals de Metahub/Hubs, maar ook connectoren zoals de VIDIS API 
• opslagplaatsen voor gezondheids- en welzijnsgegevens: openbare (vb. regionale gezondheidskluizen) en verspreide authentieke bronnen (vb. dataopslagplaatsen van ziekenhuizen). 

Deze blijven behouden binnen het BIHR, maar de regels waar de uit te wisselen informatie aan moet voldoen worden eengemaakt, gestandaardiseerd en beheerd.  

Er zijn twee grote evoluties: 

1. FHIR wordt de standaard voor data-uitwisseling 

Wanneer data uitgewisseld wordt, dus wanneer een EPD-data in het ecosysteem toevoegt, updatet of ophaalt, moet die interactie gebeuren met FHIR Resources die voldoen aan de regels beschreven in de Belgische profielen.  

Waar KMEHR jarenlang de basis vormde voor elektronische gegevensuitwisseling, biedt FHIR vandaag een flexibelere, modulair opgebouwde en internationaal gedragen standaard die beter aansluit bij de BIHR‑ambities. Binnen BIHR wordt FHIR de gemeenschappelijke technische taal (syntax) die gebruikt wordt om gegevens uit te wisselen. 

De overgang van KMEHR naar FHIR gebeurt geleidelijk en gecontroleerd. Bestaande KMEHR-stromen blijven ondersteund en beschikbaar als alleen-leesbestanden. Nieuwe en aangepaste uitwisselingen zullen vanaf 2028 via FHIR verlopen. 

2. Semantiek wordt van cruciaal belang 

Goede interoperabiliteit gaat niet enkel over het uitwisselen van gegevens. De gegevens moeten ook door verschillende systemen en personen zo veel mogelijk op dezelfde manier begrepen kunnen worden. Hiervoor is het belangrijk dat er gebruik wordt gemaakt van een terminologieserver, een consistent gebruik van ValueSets, CareSets en bindings en gedeelde datamodellen. Daarnaast is ook de informatielaag belangrijk: die bepaalt hoe deze gegevens worden gepresenteerd en geïnterpreteerd in de dagelijkse praktijk. 

Andere principes die van belang zijn: 

• BIHR streeft naar een evolutie, geen revolutie 
• het EPD blijft het belangrijkste toegangspunt tot informatie voor de professional 
• duidelijke afspraken, controles en terminologiediensten zorgen voor stabiliteit en vertrouwen. 

BIHR benadrukt dat systemen alleen goed kunnen samenwerken als ze dezelfde nationale standaarden en afspraken gebruiken. Enkel voldoen aan internationale FHIR-normen is onvoldoende. 

Meer informatie in de PDF “BIHR: Our future proof eHealth functional architecture”. 

Tijdslijn  

De tijdslijn ziet er als volgt uit: 

Volgens de huidige planning zal het BeSafeShare-team tegen eind 2026 de CareSets van de essentiële patiëntgegevens (patient summary) publiceren. 

De gezondheidskluizen krijgen 9 maanden om deze CareSets te implementeren en de softwareontwikkelaars 12 maanden. Daardoor moeten de ontwikkelaars deze CareSets tegen eind 2027 kunnen implementeren in hun software. 

Vanaf 2028 zouden ze deze dan in productie moeten gebruiken. Concreet houdt dit in dat de data in EPD-systemen vanaf dan in staat moet zijn om de informatie beschreven in de logische datamodellen van de afzonderlijke CareSets te bevatten, zodat deze informatie via FHIR uitgewisseld kan worden. 

Op deze manier is België klaar om tegen 26 maart 2029 het eerste deel van de EHDS-deadline (European Health Data Space) te halen: de essentiële patiëntgegevens (patient summary) enerzijds en de elektronische recepten (voorschriften voor medicatie) en elektronische verstrekkingen (afleveringen van medicatie) die onder het VIDIS-project vallen anderzijds zullen tegen dan immers kunnen gedeeld worden binnen Europa. 

2 jaar later, op 26 maart 2031 moeten de lidstaten van de EU ook in staat zijn om medische beeldvormingsdiagnostiek en testresultaten met bijhorende verslagen, alsook ontslagrapporten, te delen in een grensoverschrijdende Europese context. 

Wat houdt dit in voor zorgverleners? 

Voor zorgverleners betekent dit dat hun vertrouwde software stapsgewijs evolueert, met meer gestandaardiseerde registratie, een consistente weergave van gegevens en een toenemend gebruik van gedeelde informatie van andere zorgverleners. Dit vraagt naast technische aanpassingen ook gepaste ondersteuning en change management. 

Gerelateerde projecten binnen het RIZIV 

Vele projecten kunnen gelinkt worden aan het BIHR omdat ze hetzelfde doel nastreven: gezondheids‑ en welzijnsgegevens in België beter beschikbaar, beter bruikbaar en beter verbonden te maken. Binnen het RIZIV gaat het om volgende projecten: 

• BeSafeShare 
  • Helpt België om van document-gedreven uitwisseling en vrije tekst te evolueren naar gestructureerde, herbruikbare en eenduidige gezondheidsdata via CareSets. Die CareSets kan je zien als de “verkeersregels” van BIHR: ze leggen vast wélke gegevens moeten worden geregistreerd en hoe ze gestructureerd en gecodeerd moeten worden, zodat systemen elkaar écht begrijpen en niet “botsen” door verschillende interpretaties. 
• eReferral
  • Het digitaal verwijsvoorschrift of eReferral maakt doorverwijzingen efficiënter, met als doel betere zorgverlening en minder administratieve last. Binnen het BIHR fungeert het als producent van gestructureerde klinische data: het verrijkt BIHR met relevante one‑off gegevens, gebruikt CareSets en steunt op FHIR‑standaarden. 
• VIDIS (Virtual Integrated Drug Information System) 
  • VIDIS biedt een geïntegreerde aanpak voor een medicatie overzicht dat verschillende authentieke bronnen virtueel samenbrengt. 
• PSS (Prescription Search Support) 
  • PSS is een beslissingsondersteunend platform dat zorgverleners helpt om meer gepast, veiliger en efficiënter voor te schrijven, rechtstreeks binnen de klinische workflow. Het speelt een expliciete rol die linkt aan het BIHR: het gebruikt CareSets, stimuleert codering en ondersteunt samenwerking met downstream‑processen en met andere BIHR‑bouwstenen. 
• Mijngezondheid
  • Mijngezondheid is het burgergerichte toegangspunt dat inhoudelijk aansluit bij BIHR door burgers meer inzicht, transparantie en regie te geven over hun gezondheidsinformatie. 

BIHR-rubrieken 

Binnen het BIHR wordt informatie logisch geordend in 15 rubrieken. Elke rubriek bundelt één type gezondheids‑ of welzijnsgegevens en is gekoppeld aan één of meerdere authentieke bronnen. Zo kunnen gegevens op een uniforme manier worden geregistreerd, gedeeld en geraadpleegd, en worden dashboards en overzichten eenvoudiger te realiseren in de software van zorgverleners en in het burgerportaal. De lijst is dynamisch: ze kan in de toekomst wijzigen of uitbreiden wanneer nieuwe noden of Europese vereisten daarom vragen.  

• Probleemlijst 
• Klinische data 
• Labo 
• Beeldvorming 
• Medicatie‑overzicht 
• Vaccinaties 
• Allergie 
• Telemonitoringdata 
• Sociale factoren 
• Familiale context 
• Levensdoelen 
• Zorgdoelen, zorgplan & zorgteam 
• BelRAI‑evaluatie 
• Wilsverklaringen van de patiënt